درمان بیش فعالی | راهنمای تخصصی برای بهبود کیفیت زندگی
دکتر ملیکا اکبری مهر
تهرانمتخصص مغز و اعصاب و متخصص مغز و اعصاب
برای دریافت نوبت با شماره 66565325(021) تماس بگیرید.
درمان بیش فعالی | راهنمای تخصصی برای بهبود کیفیت زندگی
- بیماریها و اختلالات
- »
- بیش فعالی
- »
- درمان بیش فعالی | راهنمای تخصصی برای بهبود کیفیت زندگی
- نویسنده: مصطفی عسگرینژاد
- دستهبندی: بیش فعالی
عناوین اصلی این محتوا
توجه و تمرکز دو بال اصلی موفقیت در زندگی تحصیلی و حرفهای ما هستند، اما گاهی اوقات این تواناییها به دلیل یک اختلال عصبی رشدی به نام نقص توجه یا (ADHD) دچار ضعف میشوند. این شرایط میتواند کیفیت زندگی فرد و خانواده او را تحت تاثیر قرار دهد و مانع شکوفایی استعدادهایش شود. خبر خوب این است که با پیشرفتهای چشمگیر در علوم اعصاب، رویکردهای نوین و موثری برای درمان بیش فعالی ابداع شدهاند که راه را برای بازگشت آرامش و تمرکز هموار میکنند. در این مقاله به صورت گام به گام و تخصصی راهکارهای درمان بیش فعالی را بررسی خواهیم کرد.
چرا درمان بیش فعالی مهم است؟
اختلال نقص توجه یا ADHD، یکی از شایعترین اختلالات عصبی رشدی در دوران کودکی و نوجوانی است که میتواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. این اختلال شامل مجموعهای از چالشها در حفظ تمرکز، کنترل تکانهها و مدیریت سطح فعالیت است. اهمیت درمان بیش فعالی صرفا به کنترل علائم محدود نمیشود، بلکه هدف اصلی آن بهینهسازی عملکرد مغز (Neuroplasticity) و کمک به فرد برای سازگاری بهتر با محیط است. زمانی که مغز از حالت ناپایدار خارج شود، فرد میتواند پتانسیلهای خود را به بهترین شکل ممکن به نمایش بگذارد و در محیطهای مختلف اجتماعی و آموزشی موفق عمل کند.
علائم و نشانههای اختلال نقص توجه (ADHD)
نشانههای این اختلال در افراد مختلف به شکلهای متفاوتی بروز میکند، اما بهطور کلی شامل سه دسته اصلی میشوند؛ نقص توجه (Inattention)، بیشفعالی (Hyperactivity) و تکانشگری (Impulsivity). در بخش نقص توجه، فرد در انجام وظایف طولانیمدت، گوش دادن به جزئیات، یا سازماندهی فعالیتها دچار مشکل جدی میشود. همچنین، ممکن است بهطور مکرر وسایل مورد نیاز خود را گم کند و در پیگیری دستورالعملها ناکام بماند. والدین و معلمان باید توجه ویژهای به این الگوهای رفتاری نشان دهند، چرا که مداخله زودهنگام میتواند تاثیر چشمگیری بر روند درمانی و آینده فرد داشته باشد.
بخوانید بیش فعالی بزرگسالان | تشخیص و درمان در کلینیک نورالیمهمترین نشانهها در این افراد عبارتند از:
- مشکل در ماندن در صندلی یا آرام نشستن
- حرف زدن بیش از حد و قطع کردن صحبت دیگران
- فراموشکاری در فعالیتهای روزانه و وظایف محول شده
- بیدقتی در انجام کارهای مدرسهای یا کاری
- اجتناب از فعالیتهایی که نیازمند تمرکز طولانی هستند
راهکارهای تخصصی درمان بیش فعالی
امروزه، رویکرد درمان بیش فعالی یک فرایند چندوجهی و کاملا شخصیسازی شده است که اغلب ترکیبی از روشهای دارویی، رفتاردرمانی و مداخلات تخصصی مبتنی بر علوم اعصاب را در بر میگیرد. انتخاب بهترین روش درمانی به شدت وابسته به شرایط، سن، و ویژگیهای عصبی هر فرد است. کلینیکهای پیشرفته از تکنیکهای بهروز برای هدف قرار دادن ریشههای اختلال در مغز استفاده میکنند. این روشها به جای کنترل موقت علائم، به دنبال ایجاد تغییرات پایدار در فعالیتهای مغزی هستند تا کیفیت زندگی فرد به طور کامل بهبود یابد. در ادامه به این راهکارهای موثر درمانی میپردازیم.
نوروفیدبک (neurofeedback)
نوروفیدبک یک روش غیرتهاجمی و موثر است که بر پایه اصول یادگیری شرطیسازی عاملی (Operant Conditioning) بنا شده است. در این تکنیک، حسگرهایی بر روی سر فرد قرار میگیرد تا فعالیتهای امواج مغزی (Brain Waves) او را در زمان واقعی اندازهگیری کند. فرد یاد میگیرد که چگونه الگوهای نامطلوب مغزی خود (مثلا امواج تتا یا آلفای بیش از حد) را تغییر دهد و امواج مرتبط با تمرکز (مانند امواج بتای پایین) را تقویت کند. این تمرینات مداوم به مرور زمان باعث ایجاد تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز میشود که نتایج پایداری در کاهش علائم درمان بیش فعالی به همراه دارد و یک جایگزین عالی برای داروهای تحریککننده به شمار میرود.
بخوانید بیش فعالی (ADHD) | بررسی علائم و روشهای کنترل این اختلالتحریک مغناطیسی مغز (rTMS)
تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS (Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation)، یکی از فناوریهای نوین درمانی است که از پالسهای مغناطیسی برای تحریک هدفمند مناطق خاصی از قشر مغز استفاده میکند. این روش میتواند فعالیتهای عصبی در مناطقی از مغز که مسئول توجه و کنترل تکانهها هستند را تنظیم کند. rTMS به ویژه برای افرادی که به درمانهای دارویی پاسخ ندادهاند یا نمیتوانند عوارض جانبی داروها را تحمل کنند، گزینه بسیار امیدبخشی است. هدف این روش، تقویت ارتباطات سیناپسی و بهبود انعطافپذیری عصبی (Neural Plasticity) برای بازگرداندن تعادل در مدارهای مغزی است.
رفتار درمانی شناختی (CBT)
رفتار درمانی شناختی یا CBT (Cognitive Behavioral Therapy) یک روش درمانی مبتنی بر گفتگو است که به فرد کمک میکند تا الگوهای فکری ناکارآمد و رفتارهای مشکلساز خود را شناسایی و تغییر دهد. این روش به ویژه در مدیریت تکانشگری و بهبود مهارتهای سازمانی (Organizational Skills) موثر است. CBT به کودکان و بزرگسالان کمک میکند تا تکنیکهای حل مسئله، مدیریت خشم و توسعه مهارتهای اجتماعی را فرا بگیرند تا در محیطهای روزمره بهتر عمل کنند.
تمرینهای زیر توسط این روش به مراجعین آموزش داده میشود:
- آموزش مهارتهای برنامهریزی و اولویتبندی وظایف
- استفاده از سیستمهای پاداش و تنبیه در محیط خانه یا مدرسه
- تقویت مهارتهای ارتباطی و کنترل هیجانات
نقش نقشه مغزی (QEEG) در تشخیص دقیق
نقشه مغزی کمی (QEEG – Quantitative Electroencephalography) ابزاری حیاتی برای درک علمی ریشههای اختلال است. این روش با اندازهگیری امواج الکتریکی مغز (EEG) و تحلیل آنها، نقشهای رنگی از نواحی با فعالیت بیش از حد یا کمتر از حد طبیعی ارائه میدهد. QEEG به متخصص کمک میکند تا الگوی منحصربهفرد نقص توجه هر فرد را شناسایی کند و دقیقا مشخص سازد که کدام مناطق مغزی نیاز به تنظیم دارند. این تشخیص دقیق، اساس انتخاب روش درمانی مناسب مانند نوروفیدبک یا rTMS است، چرا که بدون درک درست از عملکرد مغز، نمیتوان بهترین درمان بیش فعالی را تجویز کرد.
بخوانید تست بیش فعالی کودکان | خدمات تشخیص حرفهای در نورالی
درمان بیش فعالی در کلینیک مغز و اعصاب نورالی
با توجه به پیچیدگیهای عملکرد مغز، رویکردهای درمانی مدرن اختلال نقص توجه، بر پایه دادههای عینی نقشه مغزی و روشهای تنظیمی مانند نوروفیدبک و rTMS متمرکز هستند. این روشها میتوانند به طور موثری عملکرد شبکههای عصبی را بهبود بخشند و علائم بیش فعالی را به صورت پایدار کاهش دهند. کلینیک مغز و اعصاب نورالی با بهرهگیری از این تکنولوژیهای پیشرفته، تلاش میکند تا بهترین و بهروزترین خدمات درمان بیش فعالی را به مراجعین خود ارائه دهد. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با چالشهای اختلال نقص توجه و بیش فعالی مواجه هستید، کلینیک مغز و اعصاب نورالی با داشتن بهترین متخصصین و پیشرفتهترین تجهیزات، آماده ارائه خدمات جامع درمانی به شما است.
سوالات متداول
آیا درمان بیش فعالی بدون استفاده از دارو امکانپذیر است؟
بله، روشهایی مانند نوروفیدبک (neurofeedback) و رفتار درمانی شناختی (CBT Therapy) رویکردهای غیردارویی اثباتشدهای در درمان بیش فعالی هستند.
نقش نقشه مغزی (QEEG) در شروع درمان بیش فعالی چیست؟
نقشه مغزی یک ابزار تشخیصی است که الگوهای غیرعادی امواج مغز را شناسایی میکند و دقیقا مسیر درمان بیش فعالی را مشخص میسازد.
آیا درمان بیش فعالی برای بزرگسالان نیز موثر است؟
قطعا، درمان بیش فعالی در بزرگسالان با استفاده از روشهای تخصصی مانند rTMS و CBT میتواند کیفیت زندگی، عملکرد شغلی و روابط آنها را به طور چشمگیری بهبود بخشد.
5/5 – (1 امتیاز)
آنلاین نوبت بگیرید
برای دریافت نوبت ویزیت بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
021-66565325دریافت نوبت تلفنی